मेरो देश

हिमाल को सेतो फेटा , पहाड़को हरियो भोटा , र तराईको पहेलो कछाड फेरेर बसेको मेरो देश मेरो मुटुको टुक्रा हो। सिन्धुमा हराएको बिन्दु जस्तै विश्व को भूमण्डलमा सानो देखिए पनी मेरो देश मेरो हृदयको धड़कन हो । मेरो देश सगरमाथालाई माथमा लिएर हासेको छ अनि पर्बतस्तनबाट नित्य-निरन्तर बगिरहेका दूधका सहस्र धारा पिएर बाचेको छ । पूर्वमा मेची र पश्चिममा काली को सांध कोरेर उत्तर तर्फ हिमश्रीन्खलाको प्राकृतिक पर्खाल लगाई स्वयम प्रकृति नै मेरो देशको रक्षामा खतिएकी छीन । यस देशको चार किल्लाभित्र प्रकृतिदेवी रमाउदै छमछम नाचेको छीन । सूर्यका सुनौला र सुकोमल किरणहरु जब हिमाल लाई स्पर्श गर्दै आउछन अनि मेरो देशमा उज्यालो पोखिन्छ, सूर्यका किरणहरु हिमालबाट बिदा भएपछि पुन: यहाँ अँध्यारो पोतिन्छ । रहस्यको सरवर मेरो देश अनेकता भित्र एकता भएको देश हो । विस्वभरिकै प्राकृतिक सौंदर्यलाई जम्मा पारेर विधाताले यसै मुलुकमा खन्याएक छन ।"चार जात छत्तीस वर्णको फूलवारी" का रुपमा रहेको मेरो देशभित्र अनेक जातजातीरूपी पुष्पहरु पुष्पित र पल्लवित छन । शेर्पाका नाच , गुरुंगको रोदी, लिम्बूको धाननाच र नेवारको लाखेनाचले यहाँ अलग अलग सस्कृति र जातिको झझल्को दिन्छ्न, तर यहाँ ती प्रत्येक जातजातिरुपी रंगी -बिरंगी फूलहरुका बिचबाट विभिन्न संस्कृतिहरुका माझबाट एउटा कोलाज सौंदर्य ज्योतिको प्रस्फुटन भएको छ र नेपाली संस्कृतिको जन्म भएको छ । यहाँ बुद्दका भक्तहरु पशुपति -दर्शन को प्यासले छटपटी रहेका छन पशुपतिनाथका श्रद्दालूहरु बौद्द -गुम्बाको दर्शनार्थ अधीर हुन्छन । यस पतितपावन भूमिभित्र पशुपतिनाथ र स्वयम्बूले रतनपार्कको मस्जिदसंग डाह गर्दैनन्, गिरिजाघरको पादरीका विरुद्द मोर्चा कस्दैनान । यसरी धार्मिक सहिष्णुताको मूल फुटेको देश हो मेरो देश । सांप्रदायिक एकता , मेलमिलाप र सदभावका लागी जुटेको देश हो मेरो देश । साम्प्रदायिता, जातीयता , धर्मं , भाषा एवं क्षेत्रीयताको दुर्भावनाले तनावग्रस्त विश्वलाई जातीय एकता , धार्मिक सदभाव एवं सहिष्णुताको पाठ पढ़ाउनसक्नु मेरो देशको आद्दितीय विशेषता रहेको छ । मेरो देश सौन्दर्यको खानी पनी हो । यहाँ प्रकृतिको रंगी-बिरंगी फूलबुट्टा भयको हरियो च्यादर ओढेर पहाड़ सिंगारिएको छ । हिउंको स्वच्छ-सेतो मलमलको टोपी पहिरिएर मुस्काएको छ । पहेलपुर धोती फेरेर तराई अन्नम अनुबाद भएको छ । यहाँ कलकल बग्ने खोला र छंगछंग गर्ने झरना को आवाजमा चराचुरुन्गिको चिर्बिरच्यार स्वरको मिश्रणले तुमुल ध्वनी निस्कन्छ अनि त्येसबाट अवर्णनीय र अकल्पनिक आनंदको वर्षा हुन्छ । भावनाका ज्वारहरु साल्वलाउछ्न । मान्छे जब प्रकृतिको यस्तो रमनिए बिश्वविध्धालयमा बिचरण गर्न थाल्छन उसलाई कोइलिले वेदनाको गीत सिकाउछ भने ढुकुरजोड़ी ले मिठो प्रीत पढ़ाउछ्न । यहाँ "संग्घे शक्ति कलौ युगे " भन्ने चेतना कमिलाको तातीले दिन्छ । यहाँ खोला ले कबिता सिकाउछ्न भने झरनाले गीत । त्यसैले त रम्घा को पाखामा भानु उदाउछ्न , गोसाईकुण्डको यात्रामा देवकोटा गुनगुनाउछ्न, दमौलिको गुफामा वेद्ब्यास पलटी कस्छ्न, अर्घों अर्चले लेखनाथ जन्माउछ , औसीको कालो रातमा पनी भोसिको टोलमा मोती चम्कन्छन । प्रकृतिको पुस्पोपहारले सिंगारिएका, पहाड़को स्वच्छ हावा र चिसो पानीले राता-राता गाला भएका पहाडी नानीहरु जब मुस्कुराउछ्न अनि त मोनालिसाको सौंदर्य पनी पानी- पानी बन्छ । यहाको बांसुरी र सारंगीबाट निस्केको सुरिलो स्वोर सुनेर गिटार र ड्रम्स जिल्लिन्छन । जून र घाम पालैपालो पौडेको देखेर माछापुछ्रे र अन्नपूर्ण एकै चोटी फेवातालमा हामफाल्छन । यसरी आकाश संग मित लगाउन चुलिएका हिम श्रृंखलाहरु र समुन्द्र संग प्रीत लगाउन हतारिएका नदीहरूले धर्ती र आकाश संग मेरो देशको साइनो गासेका छन र मेरो देशको स्वर्णिम सौन्दर्यामा सुगंध थपिदिएका छन । मेरो देश कलापूर्ण बुट्टा र मन्दिरहरुले सिंगारिएको छ । प्रकृतिबाटनै सौन्दर्यको शिक्षा पाएका हाम्रा पुर्खाले नेपाली कलालाई समुन्नत अवस्थामा पुर्यएका छन । बलबाहुको कलात्मक सुवास अजय हिमाली किल्ला छिचोल्दै जब चीन पुग्छ मेरो देशको कला विश्वबिख्यात बन्छ त्येसैले ऐतिहासिक चिनिया यात्री हुयान र सांग मेरो देशको प्रशंसा गरेर थाग्दैनन् । यहाका कृष्णमन्दिर, न्यातपोल , र बसन्तपुरका दरवारहरुले मेरो देशको कलात्मक सौरभको साक्षी बस्छन । यस देशका मन्दिरभित्रका देवता बाट मैले आध्यात्मिक खुराक पाएको छू भने मन्दिर बाहिरका कलात्मक बुट्टा बाट मेरो देशले आर्थिक खुराक पाएको छ । यस्तै प्राचीन कलापूर्ण मन्दिर र दरवारहरु हेर्न आएका पर्यटकहरुबाट हुने आम्दानिले मेरो देशको घरभाडा चलेको छ । यहाँ दुई कोटि जनताको सुरक्षार्थ तेत्तिस कोटि देवता हरु पहरा बसेका छन । यहाका पाटीपौवा र टुडालहरुका कलाले मानवमन भित्र सम्म पसेर अन्त:स्करणको काउकुती र तिर्खा मेटी दिन्छन , कलात्मक द्रिस्तान्तको पेश गरी दिन्छन यसरी कलाको अनुपम उदहारण मेरो देशले विश्वोसमक्ष पेश गरेको छ । मेरो देश बीर र बिरंगानाहरू जन्माउने देश हो । चिसो पानी पिएर विरताको आगो ओकल्ने नेपालीहरुको बहदुरिले सात समुन्द्र छिचोलेको छ सुर्याई र बिरताको निम्ति नेपलीहरूले विश्वमै नाम कमाएका छन । मेरो देशको राष्ट्रीयताका लागी र जातीय स्वाभिमानका लागी लड़ने वीर पुर्खाहरुको रातो रगतले मेरो देशको अंगप्रत्यंग भिजेको छ अमर सिंहको कथा अनि बलभद्र र भीमसेन थापा को गाथा भित्र नेपाली वीरता चम्केको छ । राष्ट्रको दूरक्षितिज फैलाउने सीता र भृकुटी तथा अबला भनी होच्याउने नारी जातीको साहस सवल पारी उच्च आकाशमा पुर्याउने पासांग ल्हामु नेपाली विरन्गनाहरुका प्रतिक हुन । मेरो देशका माटाले यस्तै विरहरू र वीरांगनाहरु जन्माएको छ र तीनलाई प्रकृतिले हुर्काको छ । मेरो देशको माटोले हामी लाई गर्भैदेखि बहादुर बनाएको छ र परिवेशले हामी लाई संघर्षशील बनाएको छ । नेपाली भूमिमा बिदेशी साम्राज्यले खुटटो घुमाउन न सकेको ऐतिहासिक दृष्टन्तले नेपालीहरुका वीरता , शूरता , बहादुरी र क्रांतिकारिता लाई संकेत गर्छ
मेरो देशको इतिहास शुक्ल पक्षको जूनजस्तो छ । तर आज त्यस जूनमा थोरै ग्रहण लागेको छ । प्रकृतिले सर्बश्व दिएर काखमा हुर्काएको मेरो देशको सन्तान पुर्खाको पदचिन्हमा हिडन सकेको छैन । पुर्खाको पौरख पस्केर खादा-खादै रित्तिएको थोत्रो भांडो थापेर दात्रीराष्ट्र समक्ष आज हामी भिक्षा माग्नु परेको छ । मोर देशको शिष्ट सभ्यता - संस्कृति पाश्चात्य छाडा सभ्यता र संस्कृतिबाट किचिएको छ । खोटो सिक्काले खाटीसिक्कालाई यहाँ बिस्तापित गरेको छ । यहाँ छिमेक बाट सांप्रदायिक झगडा द्देष र दुर्भावनाका कीटाणु पस्न खोज्दै छन । यहाँको प्रकृतिका हरिया डांडा पाखाहरु निर्वस्त्र र नंगा बन्दै छन हिमालयसमेत फोहोर र प्रदुषणबाट वलत्क्रित भएको छ यहाको मठ मन्दिर र देवस्थलहरुले सम्पिंगसाइतको झल्को दिनथालेका छन जलस्रोतले सम्पन्न यस देशले टुकीयुगमै थान्किनु परेको छ र राजधानीका रित्ता गाग्ग्रीहरु पानी नआउने धारामा लामबसेका छन । यहाँ सत्तादौड़को खेल बाहेक अरु खेल रुचिहिन बनेका छन । यसदेशको राजधानीमा कलकल बग्ने बागमती र बिष्णुमति नदी ढल भएका छन । वीरहरुको सन्तान भन्ने पुर्खाको सम्पतिपनी अब नबिक्ने स्थिति देखा परेको छ र मेरो देशको बर्तमानले भोग्नु परेका यस्ता समसामयिक बिसंगति र पिडाले मेरो हृदय दुखेको छ ।

आदिम ऋषिमुनिहरुको तपोभूमि , प्रकृतिको कृडाभूमि , विरयोद्दाहरुको जन्मभूमि , सास्कृतिक , धार्मिक र सांप्रदायिक विविधताका बिच अटूट एकताको अविरल प्रबाह प्रबहमान भएको मेरो देश मेरो आँखाको नानी हो , कला , संपन्नता , सौहार्दता र सदभावनाको खानी हो मलाई मेरो देशमा छिर्न खोज्ने विसंगतिहरुलाई चिर्दै अगी बढन मन लाग्छ विसंगति, विकृतिसंग लड़न मन लाग्छ नेपाललाई भौतिक सम्पन्नताको चुचुरामा पुर्याउन मन लाग्छ सागरमाथा चढेर 'धौ:शान्ति पृथ्वी शान्ति ' को वौदिक मन्त्र उच्चारण गरेर विश्वमा शान्ति संदेश फिजाउन मन लाग्छ ।
इति .....!!!